Mescid-i Nebevî tarih boyu değişik vesilelerle defalarca genişletilmiştir. Müslümanların artışı kesintisiz olarak devam etmektedir. Bu artış günümüzde daha da hızlanmış bu, bütün dünya tarafından müşahede edilir olmuştur. Mescid-i Nebevî ne kadar genişletildiyse de İslam alemi daha süratli bir şekilde genişlemektedir. Haremeyn mescidleri (Mescid-i Nebevî ve Mescidil Haram )bu gelişmeler sonucu yine dar gelmeye başladı.

Son durum

Mescid-i Nebevî en son, 1984 yılında başlayıp1994 yılında bitirilen inşaatla genişletilmiş oldu.

İkinci Suud genişletmesi olarak adlandırılan bu genişletmede 6 adet yeni minare dikildi. Böylece minare adedi 10 oldu. Bu minareler de önce ki Suud minarelerinin tarzında yapıldı. Alt kısımları yine aynı granitle kaplandı.

Bina, bodrum, zemin kat ve çatı katı olarak üç kattan ibarettir. Bu projede teknoloji imkan dahilinde en iyi şekilde kullanılmıştır. Son model kapalı devre televizyonlar, emniyet kameraları, daimi ve yedek elektrik üretme üniteleri, otomatik yangın söndürme üniteleri, tatlı su sistemleri ve atık su sistemleri bunlardan bazılarıdır. Ses sistemi dünya çapında en iyi ses sistemlerinden biridir. Mescid-i Nebevî nin her tarafından aynı tonda işitilen çok hassas ve dışarıdan ses karıştırmayan bir ses sistemidir. Bu sistem imam namaz kıldırırken bodrumdaki bu işe tahsis edilmiş odadan uzmanları tarafından kontrol edilmektedir. Aynı şekilde kapalı devre kamera ve televizyonlar da yine bodrumdaki özel bölümlerde mühendisler tarafından sürekli olarak takip edilmektedir.

Zemin kat

Bu kat Mescid-i Nebevî nin ana katıdır. Bu katın alanı 82.000m2 dir. Zemin mermerle kaplıdır. Bu katta 2014 direk vardır. Bu direkler birbirinden en az 6 m uzaklıktadır. Böylelikle direkler arasında 6x6 ebadında alanlar oluşur Kubbelerin olduğu bölümlerde ise 18 m uzaklılıktadırlar. Buralarda da 18x18 lik alanlar oluşur. Bu alanların üzeri hareketli kubbelerle örtülüdür. Bu kubbeler hava şartlarına göre açılır kapanır. Böylece temiz havanın ve güneşin Mescid-i Nebevî nin içine girmesini sağlar. Direklerin yüksekliği kemerlere kadar 5,6 m dir. Kemer sayısı ise duvardakiler de dahil 3812 dir. Direkler beyaz mermerlerle kaplıdır. Sütun başlıkları bronz, sütun ayakları ise hendesetik şekil verilmiş mermerlerle kaplıdır. İtalya ve ispanyadan getirilen bu mermerlerin rutubete karşı mescidin bina sağlığını koruduğu söylenmektedir.

Alanı

Eski Suud genişletmesinde iç kısımda yani mescidin kapalı alanında 28.000 kişi namaz kılabilirdi. Mescidin o zaman alanı 16.326 m2 idi.

Yeni genişletmeyle 82.000m2 lik bir alan daha ilave edildi. Böylece mescidin toplam alanı 98.326 m2 ye ulaştı. Sadece yeni genişletilen alanda 150.000 kişi namaz kılabilir. Böylece toplam kapalı alanda namaz kılabilme kapasitesi 178.000 ulaşmış oluyordu. Buna ilaveten çatıda namaz alanı olarak 58.250 m2 lik bir yer vardır. Bu alanda 90.000 kişi namaz kılabilir. Böylece Mescid-i Nebevî de toplam namaz kılma kapasitesi 268.000 olmuş oluyor. Ayrıca bunlara ilaveten Mescid-i Nebevî nin dış kısmında mescidi ihata eden büyük bir alan vardır. Bu alanın mesahası 235.000m2 dir. Bu alanın bir kısmında da namaz kılınabilir. Namaz kılınabilir alanının mesahası 135.000 m2 dir. Bu da 430.000 kişinin namaz kılabileceği bir alandır. Böylece mescidin içi, üstü ve dış alanı komple 698.000 kişinin namaz kılmasına imkan vermektedir.

Kadınlar bölümü

Mescid-i Nebevî de kadınlar bölümü erkeklerinkinden ayrıdır. Mekke-i Mükerremede hacıların içinden çıkamadıkları ve namazlarını tehlikeye düşüren kadınlarla beraber namaz kılma meselesi Medine-i Münevvere de Mescid-i Nebevîde yoktur. Kadınlar bölümü tamamen erkeklerinkinden ayrıdır. Mescidin arka tarafında kendilerine tahsis edilmiş yerler vardır. Bu bölümlerin kapıları ayrıdır. Ve dışarıdan yanlışlıkla erkeklerin girmemesi için bekçilerle korunmaktadır.

Kapılar

Mescid-i Nebevî nebevinin kapıları Babusselam dan itibaren teselsüli olarak hem numaralandırılmış hem de isimlendirilmiştir. Daha önce 11 adet olan kapılardan bazaıları genişletme projesi içerisinde kalmıştır. Bunlar Kral Suud, Hz. Ömer, Abdülmecid, Hz. Osman ve Kral Abdülaziz kapılarıdır. Şu an Mescid-i Nebevînin 41 kapısı vardır. Bu kapılardan bazıları yan yana iki, bazıları üç bazıları beş girişi vardır. Bu girişleri de sayacak olursak 85 kapı girişi olmaktadır.

Otopark

Mescid-i Nebevî genişletme projesi mescidde namaz kılanlara her türlü hizmeti vermek amacıyla düşünülmüş ve geliştirilmiş bir projedir. Bu meyanda günümüzde her yerde yaşanan otopark sıkıntısı Mescid-i Nebevî nin etrafında da yaşanmaktaydı. Bundan dolayı Mescid-i Nebevî nin etrafının altı otopark haline getirilerek namaza gelenlerin huzur içinde namazlarını ede edebilmeleri ve arabalarını emniyetli bir yere bırakmaları sağlandı.

Bu otopark mescidin tam altı değil, mescidi ihata eden alanın kuzey, güney ve batı cihetlerinin altıdır ve iki katlıdır. Parka değişik cihetlerden altı giriş bulunmaktadır. Alanı 290.000 m2 olup, 4444 araç sığmaktadır. İki katlı olan bu parkın üst katı 4,9 m alt katı 4 m yüksekliğindedir. Bu iki kat arasında iniş çıkışlar için değişik noktalara rampalar konmuştur.

Arabasını park kişi en kısa yoldan Mescid-i Nebevî nin haremine ulaşabilmesi için saha ya yeterli miktarda çıkışlar konmuştur. Parkın içi ve çevresi sıkça yerleştirilen kameralar vasıtayla, arabaların yönlendirilmesi, emniyeti ve içeride ve dışarıda tıkanmanın olmaması için gözetlenmekte ve denetlenmektedir.