Hurmanın Tarihi

Hurma nın sekiz bin sene önce Hint yarımadasının batısında yetiştirildiği söylenmektedir. Aynı zamanda eski mısırda da hurma olduğu araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır.eski Mısırda evlerin tavanlarını hurma dalları ile süsledikleri ortaya çıkmıştır. Firavunlar dönemi figürlerinde hurma temalarının bulunduğu görülmüştür.Yine firavun reçetelerinde tedavide hurmanın kullanıldığı tesbit edilmiştir.

Eski zaman Yahudi paralarının da üzerinde hurma resimleri görülmüştür. İsa A.S.’ın doğumundan önce hurmanın varlığından Kur’an-ı Kerim bahsetmektedir. Bazı kaynaklarda Rabbimizin Meryem suresinde Meryem validemize hurma ağacını sallamasını ve taze hurma yemesini tavsiye etmesinden yola çıkarak doğum öncesi tüm gıdasının hurma olduğuna hükmetmektedirler.

Tarih araştırmacıları Irakta da çok eski tarihlerde hurmanın yetiştirildiğini görmüşlerdir. ve Babil ehlinin (Keldaniler ve Aşuriler) Hurmayı çok kullandıkları yine tarihi kaynaklarda sıkça bahsedilmektedir. Bu uygarlıklar tarih öncesi ırakta yaşamışlardır. Tarih Kitapları İspanya ve Portekizde tarih öncesinde Hurma’nın ekilip dikildiğinden bahsetmektedir. Abdurrahman El- Dahil ispanyaya hurma fidelerini getirip sarayının önüne diktirmiştir.

Hurma Ağacının Özellikleri

Hurma ağacı şekil olarak palmiye ağacı ile benzerlik arz eder. Aynı neslin farklı bireyleridir. Dalları ona göre daha uzun ve yaprakları daha incedir. Gövdesi kesilmiş dalların kalıntıları ile kaplıdır. Bu dalların araları ise liflerle doldurulmuştur. Lifler ve dallar hakkında daha sonra söz edeceğiz. Hurma ağacı bir çok ağaca nispetle daha kalın ve dik bir gövdeye sahiptir. Hurma ağacı sıcak ve suyu seven bir ağaçtır. Sıcak ve su bir arada olmazsa meyve vermez .çekirdekten yetiştirilebilir ama daha sıhhatli olması için kendi bünyesinden çıkan filizlerden (yavru tabir edilir.) yetiştirilir.

Bu yavrular topraktan değil bizzat ağacın bünyesinden neşet eder. Daha sonra belli bir zaman sonra yani tabir caizse doğum vakti geldiğinde o, adeta bir sezaryen ameliyatı gibi bir ameliyatla alınır ve annenin yakınında bir yere dikilir.

Bu suretle yavrudan alınacak olan meyve hem annenin verdiği meyvenin aynısı olur hem de daha kısa bir sürede alınır. Ayrıca ağaç çekirdekten yetişen ağaçtan daha sağlıklı olur.

Hurma ağacının meyve verebilmesi için insan eliyle döllenme yapılması gerekir. Erkek hurma ağcından alınan erkeklik polenleri dişinin konması gereken noktasına belli miktarda konularak döllenme sağlanır. Hurma ağacının parça ve bölümleri başka ağaçlara hiç benzemez. Bu konuya aşağıda değineceğiz.

Hurmanın Ağacının Meyve Verme Süreci

Hurma ağacı yukarıda anlatıldığı üzere erkek hurma ağacının polenleriyle dişi hurma ağacı döllendirilince meyve verme süreci başlar.

Hurma ağacı meyveleri oluşumundan itibaren şöyle sıralanır.

• El Habâbuk: Bu ilk oluşumdur. Döllenme ameliyesinden sonraki ilk şekillenmedir. Mısır tanesi büyüklüğünde tadı acı, rengi ilk dönem beyaz, daha sonra yeşil, şekli yuvarlağımsıdır. Bu merhale Haziran ayına kadar devam eder. Bazı Arap ülkelerinde başka isimle de isimlendirilmiştir.
• El Belah: Bu ikinci merhaledir. Bu merhaleye bazı devletlerde hılel denir. Temmuz ayına kadar devam eder. Rengi yeşildir. Zeytin büyüklüğünde tadı acıdır. Belah merhalesi üzümün koruğu mesabesindedir.
• El Büsr: Bu üçüncü merhaledir. 2 ila 4 hafta sürer. Rengi çeşidine göre genellikle kırmızı veya sarıdır.Yavaş yavaş tatlanmaya başlamıştır. Yine de az da olsa kekrilik vardır. Bu merhale artık hurmanın olgunlaşmaya başladığının ve koparılma mevsiminin geldiğinin habercisidir.
• El Rutab: Dördüncü merhale rutab oluşumudur. Temmuz un başından ağustos ortalarına kadar devam eder. Bu merhalede hurma artık iyice tatlanmış ve olgunlaşmıştır. Bu haliyle tüketilebilir. Bu gün Araplar rutab’ı derin dondurucularda daha sonra kıymetli misafirlerine ikram etmek için stoklarlar. Zira normal hava şartlarında uzun süre kalamaz bozulur.
• El Temr: Bu merhale hurmanın olgunlaşmasının en son merhalesidir. Hurma hava şartlarına ve hurma ağacının cinsine göre olgunlaşır. Bazı hurmalar diğerlerine göre daha geç olgunlaşır. Hava durumunun da bunda etkisi çoktur.
  
  

Başka bir sıralamaya göre hurma yedi merhalede oluşur.
1- tal’ 2-ğarid 3- belah 4- zehv 5- büsr 6- rutab 7- temr

Her şeyde olduğu gibi rabbimiz hurmayı da dönem dönem geliştirerek en güzel şekilde ve en tatlı şekilde bize takdim etmiştir. Ona hamd ve şükrederiz.